← Sözlüğe dön
Halk Dilinden · № 09
Türk annesinin, nenesinin, çay ocağının sözleri — psikolog gözüyle.

aklını başına topla.

Sözlükte “akıl: düşünme, anlama ve kavrama gücü” demek; halk dilinde ise “düzgün davran, hata yapma” anlamına geliyor. Aynı söz, iki ayrı kapı.

TDK tanımı

akıl: düşünme, anlama ve kavrama gücü

Halk dilinde

düzgün davran, hata yapma

Kim söyler

baba, öğretmen, akran, otorite.

Çocuğa ne öğretir

Düşüncen dağınık, yanlış. Çocuk şunları içselleştirir: "ben dağınığım", "düşüncelerim gözden geçmeli", "akıl dışarıdan ölçülür", "içgüdüye güvenmemeliyim".

Klinik bakış

"Aklını başına topla", düşüncenin küçümsenmesidir. Düşüncenin yanlışlığı belirtilmez, varlığı küçümsenir.

Yerine ne denebilir

Bunun yerine, "Neye karar verdin?" Akıl toplanmaz, akla soru sorulur.

Psikologhane 3 dakika okuma · 01 Haz 2026